INF074

Verschil in werkwijze tussen vertaling en herziening

Dit artikel maakt onderscheid tussen de bijbelvertaling, waarbij een nieuwe versie wordt gemaakt op basis van de oorspronkelijke teksten in het Hebreeuws, Grieks of Aramees, en de herziening, die een bestaande vertaling verbetert en bijwerkt. Vertalen vraagt beheersing van de brontalen en brengt keuzes met zich mee tussen letterlijke getrouwheid en dynamiek. De herziening corrigeert fouten, moderniseert de taal en verbetert de leesbaarheid. Het voorbeeld van de Segond-bijbel en zijn herziening van 1910 illustreert deze twee elkaar aanvullende processen concreet.

2 min Bijbelvertaling bijbelherziening Segond-bijbel bijbelse talen Hebreeuws

Verschil in werkwijze tussen vertaling en herziening

De vertaling en de zijn twee verschillende maar elkaar aanvullende processen, elk met eigen doelen en methoden. Hier volgen de belangrijkste verschillen tussen beide:

Vertaling

Doel: De oorspronkelijke tekst (in het Hebreeuws, Grieks of Aramees) omzetten in een andere taal, in dit geval het Frans.
Werkwijze: Vereist een grondig begrip van de oorspronkelijke talen en van de doeltaal.
Vraagt culturele en historische kennis om ervoor te zorgen dat de oorspronkelijke betekenis bewaard blijft.
Vertalers moeten vaak kiezen tussen een letterlijke vertaling (woord voor woord) en een dynamische vertaling (zin voor zin) om de getrouwheid aan de oorspronkelijke tekst en de duidelijkheid voor moderne lezers in evenwicht te brengen.
Basiswerk: De vertalers maken een nieuwe versie van de tekst op basis van de oorspronkelijke manuscripten.

Herziening

Doel: Een bestaande vertaling verbeteren om fouten te corrigeren, de taal te moderniseren en de tekst begrijpelijker te maken.
Werkwijze: Analyse van de verschillende bestaande versies en vertalingen.
Vergelijking met de oorspronkelijke manuscripten om de juistheid en de integriteit van de tekst te controleren.
Aanpassing van de tekst om de leesbaarheid, het vloeiende verloop en de nauwkeurigheid te verbeteren zonder de oorspronkelijke betekenis te wijzigen.
Bijsturend werk: De revisoren wijzigen en verbeteren een reeds vertaalde versie.

Praktische voorbeelden

Vertaling: De eerste vertaling van de Bijbel door Louis Segond, waarin hij rechtstreeks uit de Hebreeuwse en Griekse teksten vertaalde.
Herziening: De herziening van 1910 van de Segond-bijbel, waarin geleerden de oorspronkelijke versie van Louis Segond hebben verbeterd en gecorrigeerd.

Samengevat is vertalen het eerste ontstaan van een tekst in een nieuwe taal, terwijl herzien het verbeteren en bijstellen van die tekst is om tegemoet te komen aan de veranderende behoeften van de lezers en aan de vooruitgang in de bijbelstudie.